Stowarzyszenie im. Prof. Zbigniewa Hołdy

„Pietrzak: Sędziowie muszą policji stawiać wyżej poprzeczkę”

„Pietrzak: Sędziowie muszą policji stawiać wyżej poprzeczkę”

„- Oczekujemy, że sądy się przebudzą i zaczną swoimi rozstrzygnięciami w sprawie zażaleń dotyczących zatrzymań budować wyższy standard ochrony człowieka – Mikołaj Pietrzak, adwokat, dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie.”

„Dzięki sprawie aktywistki Margot i wydarzeniom z 7 i 8 sierpnia 2020 r. odżyła dyskusja na temat prawa dostępu do obrońcy osób zatrzymanych. Jednak dla adwokatury nie jest to temat nowy?”

„Tak, one zobrazowały problem, z którym adwokaci, ale przede wszystkim obywatele, społeczeństwo, mierzą się już od dawna – czyli brak realnego dostępu osób zatrzymanych do pomocy prawnej. Brakuje też skutecznych mechanizmów odpowiedzialności funkcjonariuszy państwowych, którzy w nieprawidłowy sposób przeprowadzają zatrzymanie. Adwokatura walczy o wzmocnienie tego standardu, ochrony elementarnego prawa człowieka, czyli wolności osobistej, od 30 lat. Ale spotykamy się często z niezrozumieniem ze strony władz.”

Z czego wynika to niezrozumienie?

„Ochrona przed arbitralnym stosowaniem zatrzymania, często połączonym z niepotrzebną, nieproporcjonalną, a wręcz nielegalną przemocą i zapewnienie zatrzymanemu natychmiastowego kontaktu z adwokatem, to obowiązek, który obciąża państwo. Nie zatrzymanego, nie adwokata, lecz właśnie państwo. To ono ma bezwzględny obowiązek stworzenia systemu, w którym człowiek zatrzymany jest pouczony – nie pozornie, lecz realnie – o swoich uprawnieniach, w tym o możliwości kontaktu z adwokatem. To państwo i funkcjonariusze publiczni powinni mieć motywację, by zapewnić każdemu człowiekowi błyskawiczny dostęp do obrońcy. A tu dużą rolę mają nie tylko ustawodawca, rząd i policja, ale też sądy. Oczekujemy, w szczególności po doświadczeniach z 7 i 8 sierpnia, że sądy się przebudzą i zaczną swoimi rozstrzygnięciami ws. zażaleń dotyczących zatrzymań budować wyższy standard ochrony człowieka, jego wolności osobistej, wolności od tortur i niehumanitarnego, poniżającego traktowania, które tak często towarzyszy zatrzymaniom, jak też prawa do obrony. To wymaga, by sędziowie postawili wyżej poprzeczkę policji i surowiej oceniali zachowania funkcjonariuszy, podnoszone w rozpoznawanych zażaleniach. Wymagając, by to policja czynnie i wiarygodnie wykazała, że zatrzymanie przebiegało prawidłowo i że dołożono wszelkich starań, by zatrzymany mógł skorzystać z kontaktu z adwokatem. Dziś tak nie jest. I to powoduje, że policja czuje się często bezkarna i nie ma motywacji, by zapewnić przestrzeganie tych praw. Tę bezkarność wzmaga dodatkowo to, że większość policjantów w szyku zwartym, jaki zastosowano 7 i 8 sierpnia, jest niemożliwa do zidentyfikowania. Nie mają żadnych znaków na umundurowaniu, co sprawia, że dochodzenie ich odpowiedzialności za przemoc, za pobicie człowieka w trakcie zatrzymania, jest w praktyce niewykonalne. Mimo zapewnień, że ich dane osobowe są przecież znane dowódcom.”

Tekst pochodzi z portalu GazetaPrawna.pl

Pełna treść rozmowy: GazetaPrawna.pl: „Pietrzak: Sędziowie muszą policji stawiać wyżej poprzeczkę”